- Chi tiết
- Tác giả Nguyễn Thị Hiền
- Chuyên mục: Tin tức
- Lượt xem: 2391
 Danh sách các đơn vị tham gia tổ chức thi, cấp chứng chỉ ứng dụng công nghệ thôn | [ ] | 2176 kB |
- Chi tiết
- Tác giả ITC
- Chuyên mục: Tin tức
- Lượt xem: 2656
ICDL (International computer Driving licence) là tên gọi trên phạm vi quốc tế của bộ chứng chỉ châu âu ECDL (European computer Driving Licence). Năm 1999 – sau khi ECDL được phổ biến và công nhận rộng rãi tại các nước châu âu. Tại Việt Nam, theo công văn số 3712/BTTTT – CNTT vào ngày 13/11/2015, Bộ Thông tin & Truyền thông đã chính thức công nhận ICDL hoàn toàn đáp ứng và phù hợp yêu cầu của Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT được quy định bởi Bộ Thông tin và Truyền thông tại Thông tư số 03/2014/TT-BTTTT ban hành ngày 11/3/2014 về “Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT”. Trường Đại học Hà Tĩnh là trung tâm khảo thí đầu tiên ở Hà Tĩnh được phép tổ chức đào tạo, thi cấp chứng chỉ ICDL (chứng chỉ ICDL có thể thay thế chứng chỉ theo chuẩn TT03).
ICDL được xây dựng, phát triển bởi những chuyên gia hàng đầu trong giới khoa học, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) của châu âu và thế giới. Chất lượng và uy tín của bộ chứng chỉ được khẳng định qua hơn một thập kỷ kinh nghiệm trong việc triển khai thành công các chương trình đánh giá Công nghệ thông tin và truyền thông tới hàng triệu người với nhiều ngôn ngữ khác nhau trên toàn thế giới.
Cuộc thi chinh phục ICDL - ICDL Digital Challenge (gọi tắt là cuộc thi ICDL) là cuộc thi về kĩ năng sử dụng CNTT dành cho đối tượng sinh viên toàn châu Á, do Tổ chức ICDL Asia (Thái Lan) phát động và tổ chức. Mục đích của cuộc thi là tạo ra một sân chơi dành cho các sinh viên đam mê CNTT tham gia và học hỏi; đồng thời để tìm ra những sinh viên ưu tú, có kĩ năng sử dụng CNTT hàng đầu ở Khu vực.
Được tổ chức lần đầu vào năm 2017, cuộc thi đã diễn ra thành công với sự tham gia của 3500 thí sinh, 106 trường học trên 7 quốc gia và vùng lãnh thổ. Năm nay, ICDL Digital Challenge tiếp tục được tổ chức với sự tham gia của 10 quốc gia trong đó có Việt Nam. Tại Việt Nam các bạn thí sinh sẽ tham gia thi vòng loại trên phạm vi toàn quốc và Vòng chung kết quốc gia để tìm kiếm 02 đại diện xuất sắc nhất tham dự Vòng chung kết Châu Á được tổ chức tại Thái Lan.
- Thời gian:
- Vòng 1 – Vòng loại Quốc gia: 14/05/2018 đến 25/06/2018
- Vòng 2 – Vòng chung kết Quốc gia: 11/08/2018 đến 20/08/2018
- Đối tượng
- Là sinh viên các trường đại học và cao đẳng trên toàn quốc
- Tuổi từ 18 đến 25
- Có kỹ năng giao tiếp tiếng Anh cơ bản để học hiểu nội dung bài thi
Được dự đồng ý của Hiệu trưởng Trường Trường Đại học Hà Tĩnh, Trung tâm CNTT thông báo phát động Cuộc thi chinh phục ICDL năm 2018. Cụ thể như sau:
Thời gian thi Vòng 1 tại trường: 15/06/2018 đến 25/06/2018
Thời gian thi Vòng 2 (cấp Quốc gia): 11/08/2018 đến 20/08/2018
Thời gian tham dự Vòng Chung kết (tại Thái Lan): Thông báo cụ thể sau
Thông tin cụ thể tham khảo trực tiếp trên website và facebook của Trung tâm Công nghệ Thông tin:
- Website: http://itc.htu.edu.vn;
- Facebook: https://www.facebook.com/itc.htu.edu.vn/
Sinh viên đăng kí dự thi và liên hệ trực tiếp hoặc qua Email, điện thoại, Website của Trung tâm CNTT – Trường Đại học Hà Tĩnh
- Cơ sở Đại Nài: Tầng 1, nhà A4 (nhà Thư viện), Cơ cở Đại Nài, Đại học Hà Tĩnh
- Cơ sở Cẩm Vịnh: Tầng 5, nhà A1, Cơ sở Cẩm Vịnh, Trường Đại học Hà Tĩnh.
- Điện thoại: 0979.266.446; 097.845, Hotline: 08885.64.858 ;
- Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.;
- Đăng ký online: https://goo.gl/vhZyRS
CÁC MODUL ICDL ĐÀO TẠO:
Mô-đun cơ bản:
Mô-đun 1: Cơ bản về công nghệ thông tin và truyền thông (Computer Essentials)
Mô-đun 2:Cơ bản về mạng trực tuyến (Online Essentials)
Mô-đun 3:Xử lý văn bản word(Word processing)
Mô-đun 4:Sử dụng bảng tính (Spreadsheet)
Mô-đun tiêu chuẩn:
Mô-đun 5: Sử dụng trình chiếu (Presentation)
Mô-đun 6: Sử dụng hệ quản trị Cơ sở dữ liệu (Using database)
Mô-đun 7:Biên tập web (Web Editing)
Mô-đun 8:Biên tập ảnh (Image Editing)
Mô-đun 9:Lập kế hoạch dự án (Project Planning)
Mô-đun 10: Công tác trên mạng trực tuyến (Online - Collaboration)
Mô-đun 11: An toàn và bảo mật thông tin (IT Security)
Mô-đun 12: Thiết kế đồ họa hai chiều (2D Computer – Aided design)
Mô-đun 13: Sử dụng hệ thông thông tin y tế (HIS) Mô-đun nâng cao
Mô-đun 14: Xử lý văn bản nâng cao (Advanced Word - Processing)
Mô-đun 15: Sử dụng bảng tính nâng cao (Advanced - Spreadsheet)
Mô-đun 16: Sử dụng trình chiếu nâng cao (Advanced - Presentation)
Mô-đun 17: Cơ sở dữ liệu nâng cao (Advanced - Database)
- Chi tiết
- Tác giả Nguyễn Cao Thế
- Chuyên mục: Tin tức
- Lượt xem: 2183
'Virus Facebook' đang trở thành cụm từ khá quen thuộc để chỉ những mối nguy hiểm khi sử dụng mạng xã hội có 1 tỷ người dùng trên một ngày này.
Theo công bố vào tháng 9/2015 của Facebook, mạng xã hội này hiện có 1,55 tỷ người dùng tích cực hàng tháng, tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, số người dùng truy cập mạng xã hội này trên di động đạt con số 1,39 tỷ và có đến 1 tỷ người truy cập Facebook trong một ngày.
Từ những con số trên cho thấy bên cạnh việc sử dụng Facebook cho nhiều mục đích tích cực như kết bạn, kinh doanh… thì mạng xã hội này đã và đang trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho tội phạm mạng phát tán mã độc.
Trong phạm vi bài viết này, chúng ta sẽ bỏ qua những đặc tính kỹ thuật phức tạp cũng như nguyên tắc hoạt động của các loại mã độc phát tán qua Facebook mà chỉ điểm qua những “virus” phổ biến đang hoành hành trên Facebook, mức độ nguy hại và cách loại bỏ chúng. Bài viết sẽ gọi chung các phần mềm độc hại trên Facebook hoạt động một cách tự chủ và được điều khiển từ xa là “virus”.
Virus tự động gửi tin nhắn lên tường bạn bè
Đây là loại virus khiến người dùng Facebook “kinh sợ” trong suốt hơn 1 năm qua. Một khi xâm nhập được tài khoản Facebook của người dùng, virus này sẽ tự động cập nhật lên tường (Wall) của những người có trong danh sách bạn bè (Friends), danh sách những người đang theo dõi (Followers) những nội dung gây tò mò kèm theo đường dẫn (link) chứa mã độc. Tinh vi hơn, các đường link có phần mô tả giả mạo là được chia sẻ từ các trang web uy tín và được kiểm chứng an toàn bởi các công ty, công cụ bảo mật lớn. Chính nhờ các nội dung “câu khách” và “an toàn” này mà việc lây lan diễn ra rất nhanh mỗi khi các nạn nhân nhấn vào liên kết.
- Khi tài khoản của bạn gặp phải virus này, đầu tiên hãy nhanh chóng xóa toàn bộ dữ liệu duyệt web của trình duyệt đang dùng trên máy tính (tham khảo cách làm trên Safari tại: www.pcworld.com.vn/T1237447).
- Bước tiếp theo, bạn hãy đăng nhập vào Facebook từ máy tính, sau đó vào Settings (Thiết lập) > Apps (Ứng dụng) và xóa các ứng dụng lạ tại đây bằng cách nhấn dấu “x” ở bên phải. Để an toàn, bạn nên xóa hết tất cả các ứng dụng trong mục “Đã đăng nhập với Facebook” (Logged in with Facebook).
- Gỡ bỏ trình duyệt > tải về trình CCleaner (www.piriform.com/ccleaner) và quét phần Registry để sửa lỗi (đối với Windows) > quét virus toàn bộ hệ thống bằng các trình diệt virus có uy tín > gỡ bỏ các phần mềm, công cụ, toolbar lạ trên máy tính > quét và sửa lại lỗi Registry với CCleaner một lần nữa > khởi động lại máy tính.
- Để không bị nhiễm virus này, bạn tuyệt đối không nên nhấn vào các chia sẻ từ những tài khoản Facebook khác có phần mô tả hấp dẫn. Bạn cũng nên rê chuột lên ảnh đại diện của chia sẻ để xem liên kết thực trước khi nhấn vào.
- Để tránh virus này tự động cập nhật lên tường Facebook, bạn cần thiết lập lại chức năng duyệt status bằng cách vào Settings > Timeline and Tagging > chuyển tùy chọn Who can add things to my timeline (Ai có thể cập nhật vào dòng thời gian trên tài khoản Facebook của bạn) sang chế độ Review > Enabled. Kể từ lúc này, tất cả những bài đăng từ người khác trên tường nhà bạn (kể cả các hình ảnh, bài viết được gắn thẻ - tag) đều ở chế độ đợi bạn duyệt mới xuất hiện trên Facebook. Với thiết lập này, bạn sẽ không phát tán virus nếu tường Facebook của mình bị người khác cập nhật liên kết độc hại.
Virus phát tán qua chức năng thông báo
Hình thức phát tán virus trên Facebook này khá mới nhưng rất nhiều người trở thành nạn nhân. Khác với những thủ đoạn spam liên kết chứa mã độc hay dùng ứng dụng của Facebook, cách thức phát tán mã độc dựa trên chức năng thông báo này gây tò mò bằng cách cho xuất hiện thông báo “có người nhắc (mention) đến bạn” để nạn nhân nhấn vào và sập bẫy. Khi bạn nhấn vào thông báo dạng này thì trình duyệt sẽ chuyển sang một trang web giả mạo Facebook và yêu cầu người dùng đăng nhập để thu thập thông tin đăng nhập và chiếm tài khoản. Với các trình duyệt dùng nhân Chromium như Google Chrome sẽ tự động tải về và cài đặt một tiện ích mở rộng (Extension) để thu thập thông tin người dùng, danh sách bạn bè để tiếp tục “mention” và phát tán virus vào các tài khoản Facebook khác.
Đối với người dùng điện thoại Android, khi nhấn vào các thông báo độc hại này, Facebook sẽ chuyển hướng sang một trang web hiện quảng cáo để kiếm tiền hoặc tự động tải về gói cài đặt ứng dụng độc hại dạng APK.
Để hạn chế hệ điều hành tự cài đặt ứng dụng chứa mã độc, bạn cần tắt tùy chọn cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc bằng cách vào Settings > Applications > bỏ dấu chọn trước Unknown sources là xong.
Để không bị nhiễm virus “mention” qua chức năng thông báo này, bạn cần tỉnh táo và nhận ra sự bất thường ở trạng thái (status) mà mình được nhắc đến. Nếu status này từ một người không quen biết, được viết bằng tiếng nước ngoài hay chứa hình đại diện hấp dẫn, thậm chí là ảnh hoặc video khiêu dâm… thì bạn tuyệt đối không được nhấn vào.
Để an toàn hơn cho tài khoản Facebook và ngăn chặn việc mất thông tin đăng nhập thì bạn cần đổi lại mật khẩu có mức an toàn cao hơn (chẳng hạn một mật khẩu dài chứa ký tự hoa và thường lẫn lộn, kèm theo ký tự đặc biệt và chữ số…). Sau đó, bạn nên kích hoạt chức năng nhận mã đăng nhập (xác thực hai bước - 2-step verification) cho tài khoản Facebook bằng cách vào Settings > Security > đánh dấu chọn trước “Require a security code to access my account from unknown browsers” (yêu cầu nhập mã bảo mật để truy cập vào tài khoản từ các trình duyệt lạ) > nhấn chọn Get Started và làm theo hướng dẫn để chọn và thiết lập phương thức nhận mã đăng nhập qua ứng dụng hoặc SMS. Với tùy chọn này, khả năng tài khoản của bạn bị “hack” là rất thấp.
Virus tự động thêm bạn vào một nhóm
Thực chất của virus này là một công cụ hoặc một script giúp tự động thêm toàn bộ bạn bè có trong danh sách Friends vào một nhóm nào đó (thường mục đích của các nhóm này phục vụ mục đích mua bán, quảng cáo, phát tán mã độc…). Hiện tại, Facebook chưa có thiết lập ngăn chặn việc tự động thêm bạn vào một nhóm, do đó có một cách duy nhất là bạn rời nhóm theo cách thủ công và không cho phép quản trị nhóm này đưa bạn vào một lần nữa.
Trước tiên, bạn nhấn vào nhóm muốn thoát ra > nhấn chọn Leave Group > đánh dấu chọn trước “Prevent other members from adding you back to this group” và chọn Leave Group là xong.
Để chắc chắn tài khoản của mình không bị mã độc “âm thầm” tự động thêm vào các nhóm không mong muốn thì định kỳ bạn nên kiểm tra lại và rời nhóm thủ công bằng cách trên. Thao tác bằng cách nhấn vào Home > nhấn vào Groups > chọn thẻ Your Groups và lọc lại các nhóm “lạ” để thoát ra. Việc lọc lại này cũng giúp cho Timeline trên Facebook của bạn được sạch sẽ và không bị các liên kết độc hại quấy nhiễu.
Thông báo trúng thưởng giả mạo trên Facebook
Đây là một thủ đoạn lừa đảo mới gần đây sau vụ “ông chú Viettel” trước đây. Trước tiên, hacker dùng thủ đoạn phát tán mã độc để chiếm tài khoản của người dùng và sau đó chúng dùng chính tài khoản này để gửi tin nhắn thông báo trúng thưởng. Sau khi chiếm được tài khoản, một phần mềm tự động sẽ đổi tên người dùng thành “Thông báo trúng thưởng”, “Thông báo sự kiện”, “Facebook Messenger” hay “Webmaster” và đổi avatar thành logo của một thương hiệu uy tín… và gửi tin nhắn hàng loạt đến các tài khoản trong danh sách bạn bè về việc trúng một giải thưởng có giá trị.
Khi nhận được các thông báo trúng thưởng này, bạn tuyệt đối không được làm theo hướng dẫn, không được nhấn vào bất kỳ đường link nào vì việc này sẽ tạo điều kiện cho hacker chiếm được tài khoản Facebook của bạn và phát tán tin nhắn đến bạn bè trong danh sách Friends của bạn.
Bên cạnh “thông báo trúng thưởng” thì thời gian gần đây xuất hiện một thủ đoạn lừa đảo tương tự nhưng tinh vi hơn, đó là nhờ nạp tiền điện thoại dựa trên sự quen biết trên Facebook. Trước tiên, hacker dùng nhiều thủ thuật khác nhau để lấy thông tin đăng nhập của người dùng. Sau đó tìm hiểu kỹ càng các mối quan hệ trên tài khoản Facebook vừa chiếm được. Sau đó, dùng tiện ích Facebook Messenger để chat và dẫn dụ các nạn nhân đi nạp tiền điện thoại vì nhiều lý do “rất quan trọng”. Thậm chí, một số trường hợp hacker còn đánh vào lòng tham nhằm đạt được mục đích khi đưa ra những “món hời”, chẳng hạn như đang cần mua thẻ cào mệnh giá cao để kinh doanh và trả chiết khấu đến 50% cho “nạn nhân”…
Khi nhận được các tin nhắn “nhờ vả” này, cách tốt nhất là bạn gọi điện thoại ngay cho người bạn đang nhờ mình qua Facebook xem họ có cần giúp thật hay không. Nếu tài khoản của họ bị hack, bạn nên khuyên họ nhanh chóng đổi mật khẩu và thông báo công khai cho bạn bè biết để họ không bị mắc lừa. Ngoài ra, bạn nên thông báo cho bạn bè biết là sẽ không nhận lời bất cứ lời “nhờ vả” nào liên quan đến tiền bạc trên mạng xã hội ảo vì những thủ đoạn lừa đảo dạng này đang rất phổ biến và ngày càng tinh vi. Đây là việc làm cần thiết mà rất ít người nhận thấy trừ khi chính bản thân mình mắc bẫy.
Các trò lừa đảo phổ biến trên Facebook
Bên cạnh các trò lừa đảo kể trên, hiện trên Facebook cũng tồn tại nhiều thủ đoạn lừa đảo khá tinh vi để dụ người dùng và chiếm tài khoản. Có thể kể đến các chiêu như: Ứng dụng “Ai đã xem hồ sơ Facebook của bạn” (Who viewed your facebook profile) để kích thích trí tò mò của người dùng, ứng dụng tăng lượt thích (like) trên Facebook, video khỏa thân - phim đen giả mạo, thay đổi màu sắc cho trang cá nhân (The Facebook Color Changer)… Bạn nên cảnh giác với các trò lừa đảo này.
- Chi tiết
- Tác giả Hoàng Văn Sơn
- Chuyên mục: Tin tức
- Lượt xem: 2626
Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) vừa gửi công văn cảnh báo điểm yếu an toàn thông tin nghiêm trọng trên các thiết bị router (định tuyến) và switch (chuyển mạch) của Cisco.
"Có hơn 1000 thiết bị bị ảnh hưởng và Việt Nam là một trong những nước có dải IP bị dò quét lỗ hổng này nhiều nhất. Đặc biệt các thiết bị này đều là những thiết bị sử dụng trong môi trường mạng lớn và các hệ thống lõi", công văn của Cục An toàn thông tin cho biết.
Cụ thể, Cục An toàn thông tin đã cảnh báo về nhóm 40 điểm yếu an toàn thông tin (lỗ hổng) trên nhiều thiết bị của Cisco trong đó có lỗ hổng với mã lỗi quốc tế CVE-2018-0171 tồn tại trong chức năng Smart Install của hệ điều hành Cisco IOS, đây là một chức năng sử dụng để quản lý cài đặt, triển khai thiết bị và thường được bật mặc định.
Theo cảnh báo, đối tượng tấn công khai thác lỗ hổng bằng cách gửi một thông điệp giả mạo Smart Install đến cổng TCP 4786 của thiết bị. Việc khai thác thành công cho phép đối tượng tấn công khởi động một tiến trình để nạp lại thiết bị, thực thi mã lệnh từ xa hoặc thực hiện một vòng lặp vô hạn trên thiết bị dẫn đến tình trạng từ chối dịch vụ.
Ngày 28/3/2018, Cisco đã xác nhận thông tin về lỗ hổng này trên các thiết bị router/switch của mình. Các chuyên gia an toàn thông tin của Cisco cho biết, đối tượng tấn công đã lợi dụng lỗ hổng CVE-2018-0171 để thực hiện nhiều cuộc tấn công mạng trên thế giới. Việt Nam bị dò quét lỗ hổng này nhiều nhất nên người dùng cần hết sức cảnh giác.
Danh sách các thiết bị mạng Cisco bị ảnh hưởng
Nhằm bảo đảm an toàn thông tin và phòng tránh nguy cơ bị tấn công mạng, Cục An toàn thông tin khuyến nghị quản trị viên tại các cơ quan, tổ chức kiểm tra, rà soát các thiết bị mạng có thể bị ảnh hưởng và khắc phục lỗ hổng.
Để kiểm tra lỗ hổng CVE-2018-0171, quản trị viên có thể sử dụng công cụ mà Cisco công bố. Khi phát hiện lỗ hổng, cần khắc phục bằng cách nâng cấp hệ điều hành theo hướng dẫn của Cisco .
- Chi tiết
- Tác giả Nguyễn Cao Thế
- Chuyên mục: Tin tức
- Lượt xem: 2267
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo là điều khó tránh khỏi nhưng mối quan hệ của chúng với con người như thế nào luôn là câu hỏi được đặt ra và hiện chưa thể trả lời.
Tương lai dành một chỗ cho trí tuệ nhân tạo
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo – AI hiện nay gây ra nhiều mối lo ngại, điều này không có gì mới mẻ. Những câu chuyện viễn tưởng đã viết lên thảm họa người máy với trí tuệ của con người trong suốt vài chục năm qua. Các nhà khoa học cũng vẽ ra những định luật để ngăn ngừa sự phản bội của người máy với con người trước khi cả trí tuệ nhân tạo xuất hiện. Nhưng trên thực tế, trí tuệ nhân tạo trong tương lai có phải là mối đe dọa hay không thì chưa ai có thể khẳng định. Câu chuyện về hiện đại hóa đã có tiền lệ trước đây.
Cuộc cách mạng ngành dệt tại Anh hồi năm 1800 đã tạo nên sự khủng hoảng đối với rất nhiều công nhân nhưng thật khác với những gì họ sợ hãi. Sự phát triển của máy móc đã tạo ra hàng loạt ngành công nghiệp mới và đưa thế giới vào sự phát triển vượt bậc. Nên, việc trí tuệ nhân tạo phát triển cũng tạo ra nhiều cơ hội mới cho chúng ta.
Nhưng đó cũng chỉ là dự đoán, bởi ngay bản thân con người hiện nay cũng không thể hình dung được sự phát triển của công nghệ trong tương lai gần.
Năm 1903 đánh dấu cho lịch sử Hàng không bằng chuyến bay của anh em nhà Wright người Mỹ, máy bay của họ có động cơ khả dĩ duy trì bay trong một khoảng cách vài trăm mét. Nhưng chỉ 50 năm sau, chúng ta đã chứng kiến chiếc Boing 707 đầu tiên cất cánh. Boeing 707 là niềm tự hào của người Mỹ khi sức chứa của nó gấp 5 lần so với những chiếc máy bay thời điểm đó.
Sự rút ngắn về thời gian thay đổi công nghệ càng ngày càng ngắn lại, smartphone đã thay đổi thế giới trong suốt 10 năm qua. Và hiện nay, dường như rất nhiều người trong chúng ta không thể thiếu được chiếc điện thoại thông minh.
Trong thực tế, smartphone có thể xem như một trí tuệ nhân tạo thô sơ bởi vì nó chưa đạt được tới khả năng tương tác hoàn mỹ với con người. Nhưng chúng ta đã sống không thể thiếu nó, vậy thì viễn cảnh tương lai con người phụ thuộc vào trí tuệ nhân tạo là điều dễ hiểu.
Trí tuệ nhân tạo bắt đầu từ nhu cầu tự động hóa của con người. Một trang trại ở Mỹ hiện nay có thể gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch mùa vụ bằng những thiết bị tự động và được quản lý bằng ứng dụng. Sự chính xác hoàn mỹ cộng với khả năng làm việc tận tụy không mệt mỏi, không đình công, không đòi tăng lương của các cỗ máy đã lấy đi công việc của con người. Giống như cuộc cách mạng công nghiệp hồi năm 1800 nhưng sự khác biệt ở đây là tốc độ và khả năng thay thế của nó quá lớn. Lớn đến nổi chúng ta chưa kịp chuẩn bị những công việc mới, những ngành nghề mới cho thế hệ sau. Từ những nghề cơ bản cho đến phức tạp như phẫu thuật, máy móc đã có khả năng thay thế con người.
Ngay cả những trò chơi, máy móc đã chiến thắng chúng ta. Ngày 11/5/1997, siêu máy tính Deep Blue của IBM đã đánh bái đại kiện tướng cờ vua người Nga - Garry Kimovich Kasparov, đánh dấu cột mốc của việc thành lũy bất khả xâm phạm của con người là trí tuệ bị sụp đổ. Gần đây nhất AlphaGo đã đánh bại con người trong trò chơi phức tạp nhất thế giới – cờ vây. Chúng ta còn gì tự hào để coi máy tính không bằng con người? Phóng viên từng đoạt giải Pulitzer - Nicholas Carr và nhà khoa học trường Stanford - Edward Geist cho rằng sự sáng tạo và trực giác của con người khi đối mặt với những vấn đề phức tạp là không thể thay thế, và đó là lợi thế so với sự chính xác của máy tính.
Nhưng điều này cũng không còn tồn tại khi hàng loạt tác phẩm hội họa đã được tạo ra bằng các cỗ máy trí tuệ nhân tạo đơn giản. Cuối tháng 7/2017 vừa qua, AI của Facebook vốn được dạy dỗ bằng tiếng Anh, nhưng dường như nó đã chán ngán với những sắc thái và sự không nhất quán của thứ ngôn ngữ này. Thay vì tiếp tục sử dụng tiếng Anh, chúng đã tự mình phát triển một hệ thống các mã mới để giao tiếp hiệu quả hơn – một ngôn ngữ mới hình thành.
Những điều này khiến những câu chuyện viễn tưởng về người máy thay thế con người càng được khẳng định và sự lo lắng là điều có thể hiểu được. Ngay từ thủa trí tuệ nhân tạo còn sơ khai, con người đã được bao quanh những câu chuyện viễn tưởng mà nơi đó robot thống trị và loại người diệt vong. Những câu chuyện đó dù không có thực nhưng đã khiến chúng ta mặc định sẵn những thành kiến về trí tuệ nhân tạo.
Thay thế con người
Sự bùng nổ gần đây của AI xuất phát từ các công ty công nghệ lớn của Mỹ như Google, Facebook, Amazon, Microsoft và Apple. Mối quan ngại ngày càng gia tăng khi các công ty này quá lớn và kiểm soát quá nhiều dữ liệu, trong đó có thuật toán đào tạo AI.
Trung Quốc cũng đã tham gia cuộc đua với kế hoạch thống trị thế giới về phát triển trí tuệ nhân tạo vào năm 2030.
Hiện có rất ít quy định cách thức phát triển của AI. Các công ty công nghệ lớn đã bắt đầu thảo luận về nhu cầu hướng dẫn nguyên tắc để đảm bảo AI chỉ được sử dụng cho lợi ích công cộng.
Hồi đầu năm 2017, Erica - một robot xinh đẹp và giống người nhất trên thế giới xuất hiện với nhiều khả năng thú vị. Ngoài việc trả lời câu hỏi một cách tự nhiên nhất, Erica còn được lập trình để có thể giao tiếp đồng thời với ngôn ngữ cơ thể và cho người nghe một cảm giác thoải mái như đang tiếp chuyện với người thật. Erica còn có thể sử dụng điệu bộ cử chỉ kết hợp trong quá trình trò chuỵện như nháy mắt, nghiêng đầu, liếc mắt…Tất cả các động tác kết hợp nhịp nhàng và mềm mại. Lúc này, robot đã gần giống con người hơn một chút xíu. Điều này đồng nghĩa với những phiên bản tiếp theo, Erica sẽ giống với con người nhiều hơn và xa hơn nữa chúng ta sẽ khó phân biệt đâu là người và đâu là những cỗ máy.
Bỏ qua mặt sinh học thì bộ não chúng ta giống như một bảng mạch và trung tâm dữ liệu. Tương lai, với các thuật toán và sức mạnh tính toán thì viễn cảnh máy móc có thể sao chép bộ não của con người là có thể hay nói cách khác, con người có thể sao lưu và tạo ra một phiên bản mới của bộ não.
Bộ phim về người máy Chappie cũng là một viễn cảnh, kĩ sư trẻ Deon Wilson – nhân vật trong phim tự sao lưu bộ não của mình vào robot, một viễn cảnh không quá mới nhưng mở ra khá nhiều ý niệm. Việc đưa bộ não của mình mang vào robot mang đến điều gì? Sự bất tử.
Trong thực tế, điều này đã và đang diễn ra. Elon Musk đã giới thiệu Neuralink, một công nghệ giúp upload não người lên Internet giống như trong bộ phim viễn tưởng. Neuralink đang theo đuổi công nghệ có tên là "Neural Lace" giúp cấy điện cực nhỏ vào não người để kết nối với máy tính. Như vậy chúng ta có thể upload hay thậm chí download thông tin từ Internet.
Geoffrey Hinton – một trong những chuyên gia hàng đầu về trí tuệ nhân tạo, người đã dẫn đường cho những cỗ máy bằng Machine learing và phát minh ra một tập hợp các bài học máy học được gọi là “Deep learing” nhờ đó các mạng thần kinh được mô hình hoá trên các hình thức tạo ra bộ não con người, cho phép các máy móc học theo cách tương tự như một đứa trẻ mới biết đi.
Điều này có nghĩa là máy tính có thể tự xây dựng các lớp trí tuệ. Các hệ thống này đã được tăng tốc trong những năm gần đây nhờ công nghệ chế tạo mạnh mẽ và đang trở thành xu hướng chủ đạo. Chúng xuất hiện khắp nơi từ các mẫu nhận dạng giọng nói trong điện thoại thông minh của chúng ta cho đến phần mềm phát hiện hình ảnh và trợ lý Amazon nhằm giúp người dùng biết cuốn sách nào cần mua tiếp.
Trí tuệ nhân tạo đồng hành cùng con người
Những người chủ trang trại ở Mỹ được nhắc đến ở phần trên thực sự hài lòng với những cỗ máy tự động của mình. Chúng mang đến nhiều giá trị cũng như giải phóng cho khỏi nhiều công việc nặng nhọc. Có thể sự phụ thuộc máy móc xuất hiện nhưng những người nông dân ở đây hài lòng vì đã sở hữu những cỗ máy đó.
Đúng vậy, sự sở hữu có thể xóa đi đám mây ảm đạm về nhận định tương lai của những cỗ máy. Con người, máy móc, trí tuệ nhân tạo có thể cùng đồng hành với nhau để cùng khám phá những điều mới mẻ như thiên hà, vũ trụ để cùng thay đổi.
Câu chuyện còn quá xa, nhưng trong thực tế gần đây việc AI đồng hành với con người mang đến nhiều lợi ích, ví dụ các phần mềm về luật như Ailira khi được thử nghiệm, có thể giúp một người không có căn bản gì về luật, vượt qua kỳ thi về luật thuế của trường Đại học Adelaide (Úc). Với sự trợ giúp của AI, người dân trong tương lai có thể tự mình giải đáp và xử lý các rắc rối về pháp lý, khi mọi điều luật liên quan và giải pháp đã được máy tính nghiên cứu và đưa ra hướng xử lý tối ưu.
Mặc dù có những lo ngại về việc quân sự hóa AI, nhưng Geoffrey Hinton vẫn đề cao tầm quan trọng của ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và y tế. Tập đoàn Cisco ước tính tốc độ tăng trưởng kép hàng năm từ năm 2015 - 2020 đối với sự kết nối giữa các máy móc (M2M) trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe là 30%, nhiều hơn tốc độ tăng trưởng 29% đối với xe kết nối công nghệ. Trong số 218 công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe bằng AI được thống kê gần đây thì trong đó có 21 công ty phát triển các ứng dụng chăm sóc sức khỏe và có 54 công ty tham gia vào lĩnh vực thuốc dự phòng, trong đó có 44 công ty được thành lập bắt đầu từ năm 2010.
Trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực y tế không phải là sự thay thế mà đó là sự nâng cấp và tăng cường năng lực. Ví dụ như phương pháp X quang truyền thống sẽ thay đổi, máy móc có những ưu thế hơn đồng nghĩa với việc những con người có chuyên môn lĩnh vực này sẽ bị đào thải. Đó là điều đáng buồn nhưng việc những cỗ máy X quang sở hữu trí tuệ nhân tạo hiệu quả hơn rất nhiều. Nó cũng vẽ ra viễn cảnh một ngày nào đó người bệnh chỉ định người máy chữa bệnh chứ không phải là các bác sỹ con người. Điều đó cũng có thể thay đổi bởi ngay chính bản thân con người, khi chúng ta không tạo những chương trình tự động mà có quyền tự quyết định phẫu thuật mà không cần đến y tá, kỹ thuật viên hay nhân viên khác. Thay vào đó là tinh giản những thứ mà con người không thể làm, như xử lý hàng triệu dữ liệu một lần. Bác sĩ X quang của tương lai không phải là người đọc bản phim đơn thuần mà họ chính là nhà khoa học dữ liệu.
Sự đồng hành của Công nghệ và Y học là điều cần thiết. Nếu chúng ta tiếp tục tiến bộ trong y học thì luôn cần phải có tư duy hướng về phía trước mà không cần phải lo sợ về viễn tưởng AI.